• Arama

Su Gibi Abdülaziz Ol

Bursa denildiğinde de akla ilk gelenlerden biri hiç şüphesiz  ‘su’ dur. Bursa’nın gerek sıcak gerek soğuk su kaynakları, gerekse akarsu bakımından sayıca fazla oluşu tarih boyunca yerli yabancı herkesin dikkatini çekmiştir. Öyle ki; Bursa’nın fethiyle ilgili yapılan bir minyatürde dahi Uludağ’ın çevresinden akan dereler özenle tasvir edilmiş olunup, su zengini olan bu şehrin en güzel kanıtlarını günümüze taşır gibidir.

Peki, bu dönemde insanlar su kaynaklarından nasıl yararlanıyorlardı? Diğer şehirlerde olduğu gibi çeşmelerden kaplarla evlerine taşımaları yahut kuyu açmaları gerekiyor muydu? Aslında burada Bursa halkının ne kadar özverili ve naif olduğunu anlayabiliyoruz. Şöyle ki; seyyahların eserlerinde de ifade edildiği üzere mahallelerdeki çeşmelerden başka Bursa’da evlerin büyük çoğunluğunun kendi kullanımlarına ait özel suları vardı. Bu sular her bir evden çıkan pınar değil, Uludağ’dan gelen suların evler arasında taksim edilmesiyle oluşturulmuştu.

Mahalleli, evlerinin bahçelerinde bulunan su hazneleriyle, kendi haznesini doldurduktan sonra haznenin üst kısmında yapılan bir giderle suyun bir sonraki eve yönlendirilmesini sağlar böylece su evden eve dolaşarak bütün mahalleye ulaştırılırdı.

Hassasiyete bakın ki, bahçesinden su geçen hane sahipleri bulaşık ve çamaşır yıkama gibi ihtiyaçlarını akan suyun üzerinde değil, oradan alınan suyla başka bir yerde yapabilirlerdi. Bu da suyun kirlenmesinin önüne geçerken, tüm mahallenin sudan temiz bir şekilde istifade etmesini sağlamaktaydı. Bu suyun kışın ılık yazın ise soğuk olduğunu da eklemeden geçmeyelim.

Peki şehir içinde çeşmeler nasıldı? Bu konuda Evliya Çelebi 17.yy’da Bursa’yı ziyaret ederken aslında buradaki halkın çeşmeye ihtiyacı olmamasına rağmen Sadaka-i Cariye yani, sevabının kişi ölse dahi devam etmesini gözeterek hayır işlediği ve şehir içinde yaklaşık 2060 çeşme olduğunu aktarmıştır.

Suyla ilgili en güzel tabir ‘Su gibi aziz olasın.’ olmalıdır herhalde. Kim bilebilirdi ki bu meşhur tabirin Bursa’da yıllarını geçirmiş birine ait olduğunu. Halk tarafından ‘Müftü suyu’ olarak anılan, Bursa’ya kırk kadar çeşme yapılmasını sağlayan Karaçelebizade Abdülaziz Efendi’den bahsediyoruz. Kendisi İstanbul kadılığından sonra Şeyhülislamlık makamına kadar yükselmiş biri olmakla birlikte, 17.yy’da bazı sebeplerden önce Kıbrıs’a sonra Bursa’ya sürgün edilmiş bir isimdir. Buraya geldiği andan itibaren bu şehirle manevi bir bağ kurmuş, şehir içinde akan onca suyun israf olmasına gönlü razı olmamış ve varını yoğunu buraya çeşme yaptırmaya adamıştır. Bu kadar çabasına ve çeşmelerin bakımlarıyla bile kendisinin ilgilenmesine rağmen tek istediği ruhuna bir Fatiha okunmasıdır. Günümüzde de şehri gezenler her köşede çeşmelerin halen var ve akar halde olduğunu görür ve bu sulardan içtikçe hayır sahiplerinin ruhlarını hayırla anarlar. Evliya Çelebi’nin de dediği gibi ‘Velhâsıl Bursa sudan ibarettir.’

(Kapak fotoğrafı Bursa Büyükşehir Belediyesi’den alınmıştır.)

E-Bülten Üyeliği
X
SÖZLEŞME

Bu internet sitesine girilmesi veya mobil uygulamanın kullanılması sitenin ya da sitedeki bilgilerin ve diğer verilerin programların vs. kullanılması sebebiyle, sözleşmenin ihlali, haksız fiil, ya da başkaca sebeplere binaen, doğabilecek doğrudan ya da dolaylı hiçbir zararlardan ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını, tarafımdan internet sitesinde E-Bültene üye olmak için veya başkaca bir sebeple verdiğim kişisel verileri, özellikle de isim, adres, telefon numarası, e-posta adresi, banka bilgisi, yaş ve cinsiyetle ilgili benzeri bilgileri kendi rızam ile paylaştığımı, ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun nin bu bilgileri kullanmasına muvafakat ettiğimi, bu bilgilerin 3.gerçek ve/veya tüzel kişilerin eline geçmesi ve bu şekilde olumsuz yönde kullanılması halinde ve/veya bu bilgilerin başkaca kişiler ile paylaşılması halinde ÖZGÜ İLETİŞİM PAZARLAMA DANIŞMANLIK TANITIM VE E-TİCARET HİZ. ('OGGUSTO') nun sorumluluğunun olmadığını gayri kabili rücu, kabul, beyan ve taahhüt ederim.