Antik Dünyanın 7 Harikası hangileri ve neredeler? Antik Dünyanın 7 Harikasını kim seçti? Dünyanın 7 Harikası ne zaman inşa edildi, özellikleri nelerdir?
Dünya tarihi boyunca insanoğlu her seferinde yaşadığı çağın sınırlarını zorlayan, aşan eserler bırakmıştır. Günümüzde bu eserler çeşitli başlıklar altında sınıflandırılabilir. Ancak bunların arasında kuşkusuz en dikkat çekeni ve en bilineni Antik Dünyanın 7 Harikası olmuştur.
Antik Dünyanın 7 Harikası, Antik Çağ’da insan eliyle inşa edilmiş, dönemin teknik ve estetik sınırlarını aşan yedi anıtsal yapıyı tanımlamak için kullanılan tarihi bir listedir. Bu yapılar, antik toplumların mimari gücünü, inanç sistemlerini ve mühendislik bilgisini yansıtan simge eserler olarak kabul edilir.
Dünyanın 7 Harikası kavramı ilk olarak Heredot tarafından M.Ö. 5. yüzyılda dile getirilmiştir. Ancak günümüzde bildiğimiz haliyle listenin şekillenmesi, M.Ö. 2. yüzyılda Sidonlu Antipatros’un kaleme aldığı Dünyanın 7 Harikası Üzerine adlı eserle gerçekleşmiştir. Antipatros ilk etapta beş yapıyı listelemiş, daha sonra İskenderiye Feneri ve Rodos Heykeli de bu listeye eklenmiştir.
Bu harikalar arasında günümüze yalnızca Keops Piramidi ulaşabilmiştir. Diğer yapıların ise ya kalıntıları ya da antik kaynaklardaki tasvirleri günümüze kadar gelmiştir. Buna rağmen, bu eserlerin her biri Antik Dünyanın 7 Harikası unvanını fazlasıyla hak eden yapılar olarak değerlendirilir. Ayrıca bu harikalardan ikisinin günümüz Türkiye sınırları içinde yer aldığı da unutulmamalıdır; her ne kadar bugün geriye yalnızca birkaç parça kalmış olsa da…
1. Efes Artemis Tapınağı, Selçuk - TÜRKİYE
Selçuk Efes Müzesi’nde yer alan bu rekonstrüksiyon, Antik Dünyanın 7 Harikası arasında gösterilen Efes Artemis Tapınağı’nın görkemli mimarisini günümüze taşıyor.
Sidonlu Antipatros Antik Dünyanın 7 Harikası’nı belirlerken listenin en üstüne koyduğu yapıdır Efes Artemis Tapınağı.
Antipatros böyle anlatır Artemis Tapınağı’nı: “Yüce Zeus Heykelini, Babil’in eşsiz Asma Bahçelerini, Mısır’daki yüksek piramitlerin devasa işçiliğini gördüm. Mausolos’un engin mezarını da… Ama Artemis’in bulutlar üzerine kurulmuş evini gördüğüm zaman diğer tüm harikalar parlaklığını zihnimde kaybetmişti. İşte Olympos’un dışında Güneş hiç bu kadar büyük bir şeye bakmadı.”
M.Ö. 8. yüzyılda basit bir planla ve M.Ö. 570’li yıllarda bilinen haliyle inşa edilen bir tapınaktır. Kentin koruyucusu ve bulunduğu toprakların en çok tapınılan tanrıçası Artemis’e ithaf edilen bu tapınak 115x55 metre ölçülerinde ve her biri 18 metre yüksekliğinde olan 127 sütun ile inşa edilmiştir.
Efes Artemis Tapınağı hakkında daha fazla bilgi için TIKLAYINIZ.
2. Keops Piramidi, MISIR
Çölde yükselen Gize Piramitleri, Antik Dünyanın 7 Harikası arasında günümüze kadar ayakta kalabilmiş tek eser olarak insanlık tarihinin en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor.
Günümüzde bile hala yapımı gizemini koruyan ve merak edilen yapılardır piramitler. Bunların arasında en büyük olanı Keops Piramidi, Mısır’ın Giza Bölgesindedir. M.Ö. 2500 yıllarından itibaren Firavun Khufu adına inşa edilmiştir. 137 metre yüksekliğinde olan bu eşsiz yapı Antik Dünyanın 7 Harikası arasındaki en eski yapıdır ve günümüzde hala ayakta olan tek yapıdır.
3. Babil’in Asma Bahçeleri, IRAK
Teraslar, bahçeler ve su kanallarıyla tasvir edilen Babil’in Asma Bahçeleri, Antik Dünyanın 7 Harikası içinde en gizemli ve tartışmalı yapı olarak kabul ediliyor.
Babil’in Asma Bahçeleri, Dünyanın 7 Harikası arasında en gizemli olanıdır. Irak’ta Hille kentinin yakınlarında bulunan Babil’de olduğu söylenir. Tam olarak ne zaman inşa edildiği ve nasıl bir yer olduğu tam olarak bilinmeyen Babil’in Asma Bahçeleri ile ilgili çalışmalar 1899 yılında Alman Arkeolog Koldeway’ın başkanlığında başlamıştır. M.Ö. 7. yüzyılda Babil Kralı Nabukadnezar tarafından Marduk (Babil’in koruyucu tanrısı) için inşa edildiği düşünülmektedir. Kimi kaynaklara göre ise kral karısı Semiramis için inşa ettirmiştir.
Yüzyıllar boyunca gezginlerin en büyük merak konularından birisi olan Babil’in Asma Bahçeleri göletlerden, bahçelerden, çinili süslemelerden, asmalardan ve birbirinden güzel çiçeklerle süslü bir kule olarak tasvir edilmektedir.
4. Zeus Heykeli, YUNANİSTAN
Altın ve fildişiyle betimlenen Zeus Heykeli, Antik Yunan dünyasında tanrısal gücün ve ihtişamın en etkileyici simgelerinden biri olarak kabul ediliyordu. – Quatremère de Quincy (1815)
Zeus, Yunan Tanrılarının en güçlüsü ve Olimposun 12 tanrısından biridir. Böylesine büyük anlam yüklenen bir tanrı için ihtişamlı bir eser olmaması şaşırtıcı olurdu zaten. Yunanistan’ın Olimpia kentinde ünlü Mimar Phidas tarafından M.Ö. 450 – 400 yılları arasında yapılmıştır. Olimpiyatların yapıldığı şehirde bunun şerefine inşa edildiği söylenen Zeus Heykeli, 12 metre yüksekliğinde değerli taşlarla süslenmiş, tahtında oturan bir kral gibi inşa edilmişti. Sol elinde üzerinde kartal bulunan asası ve sağında Zafer Tanrıçası Nike ile kendisine gelenleri bekliyordu bütün görkemiyle.
395 yılında Konstantinopolis’e yani yeni Roma’nın, Bizans’ın başkentine taşındı. 475 yılında çıkan büyük bir yangınla yok olduğu söylenir.
5. Halikarnas Mozolesi, Bodrum - TÜRKİYE
Antik kaynaklara göre Mausolos adına inşa edilen Halikarnas Mozolesi, görkemiyle Antik Dünyanın 7 Harikası listesine adını yazdıran anıt mezarlardan biri olmuştur.
Günümüzde Muğla’nın Bodrum ilçesinin tam merkezinde bulunan Halikarnas Mozolesi’nin yerinde artık sadece bazı temel kalıntıları bulunmaktadır. M.Ö. 355 – 340 yılları arasında Karya Satrabı Mausolos adına eşi ve çocukları tarafından inşa ettirilen bir anıt mezardır. Yapının öylesine ihtişamlıdır ki bundan sonra yapılacak bütün anıt mezarlara da ismini vermiş olur: Mozole.
12. yüzyıla kadar ayakta kaldığı düşünülen Halikarnas Mozolesi zaman içinde tahrip olmaya başlar. Özellikle 14. yüzyılda yaşanan depremler ve St. Jean Şövalyelerinin Bodrum Kalesi’nin yapımında Mozole’nin taşlarını kullanması yapının ciddi tahribata uğramasına sebep olur.
1846 yılında Mozole’nin parçalarını fark eden İngiltere Büyükelçisi Lord Stratford Cunning çalışmaların başlamasına vesile olur. Kale duvarlarında bulduğu mozoleye ait kabartmaları İngiltere’ye götürür. Ardından Charles Thomas Newton (Knidos Aslanı ve vb eserleri İngiltere’ye kaçıran kişidir.) Bodrum’a gönderilir ve bulduğu önemli heykellerle (Mausolos ve Artemisia) beraber Mozolenin tepesinde bulunan 4 atlı araba heykelini de İngiltere’ye götürür. Adı geçen bütün bu eserler British Museum’da sergilenmektedir.
6. İskenderiye Feneri, MISIR
Antik kaynaklara dayanan bu gravür, denizcilere yol gösteren İskenderiye Feneri’nin Antik Dünyanın 7 Harikası içindeki görkemli yerini betimliyor.
Mısır’ın İskenderiye kenti açıklarında bulunan Pharos Adası’na inşa edilmiştir. 135 metre yüksekliğindeki fenerin en üstünde yanan ateş ile gemilere yol gösterirdi. 3 katlı olan fenerin en üstündeki ayna mekanizması ile 70 km uzaktan görülebildiği söylenir.
İnşa edilen fenerler arasında en büyük olanı olan İskenderiye Feneri’nin mimarı ise Knidoslu Sostratos’tur. M.Ö. 280 – 247 yılları arasında inşa edilen İskenderiye Feneri, 955 yılındaki fırtına ve 1302 yılındaki depremlerle tamamen yıkıldı.
7. Rodos Heykeli, YUNANİSTAN
Antik kaynaklara dayanan bu gravür, Rodos Limanı’nı koruduğuna inanılan dev Helios heykelinin Antik Dünyanın 7 Harikası içindeki efsanevi yerini gözler önüne seriyor.
Yunanistan’ın Rodos Adası’nda bulunmasından dolayı bu isimle adlandırılır. Rodos Limanının girişinde bulunan Güneş Tanrısı Helios’un heykelidir. Heykeltraş Khares tunçtan 32 metre yüksekliğinde inşa ettiği heykel, Rodosluların Argonitlerin kuşatmasından kurtulmasından sonra bir şükran olarak inşa edilmiştir.
12 yıllık inşa süreci ardından M.Ö. 282 yılında tamamlanmıştır. Çizimlerde limana heykelin bacakları arasından girildiği gösterilmektedir. M.Ö. 225 yılında yaşanan bir deprem sonrası yıkıldığı ve zamanla ortadan kalktığı söylenir. Antik Dünyanın 7 Harikası arasında en kısa ömürlü olanı diyebiliriz.
Antik Dünyanın 7 Harikası, insanlığın mimari, inanç ve mühendislik alanlarında ulaştığı zirveyi simgeleyen yapılardır. Günümüze yalnızca biri ulaşabilmiş olsa da, bu eserler antik çağ insanının hayal gücünü ve yaratıcılığını anlamak için eşsiz birer anahtar olmaya devam ediyor.
